Rară Neagră vino: moldavska sorta retkog karaktera i šta da očekujete u čaši
Neke sorte upoznate na prvom gutljaju, a neke tek kad čujete njihovu priču. Rară Neagră pripada ovoj drugoj grupi. Ako tražite rara neagra vino, verovatno ste negde naišli na to neobično ime i poželeli da saznate šta se krije iza njega: lagano crveno vino sa mirisom višnje i cveća, nastalo na tlu Moldavije i Rumunije, daleko od sorti koje srećete u svakom supermarketu.
U nastavku dobijate vodič kroz poreklo, karakter i uparivanje ove sorte, ispričan onako kako bismo je predstavili za šankom u Vinoteci i Baru Svetski Putnik.
Ukratko o sorti
- Rară Neagră je autohtona crvena sorta Moldavije i Rumunije, poznata i kao Băbească Neagră.
- Vino je rubin-crvene boje, lakšeg tela, sa vidljivom kiselošću i aromama višnje, šljive i cveća.
- Služi se uz pečeno meso, pečurke, suvomesnate proizvode i meke sireve.
- Pored kupaža, sve češće se flašira kao monosortno vino.
Odakle dolazi i zašto se tako zove
Prema pisanju portala Moldova Live, Rară Neagră potiče iz vinograda Nicorești u okrugu Galați u Rumuniji, kao direktni potomak divljih loza. Odatle se proširila u južnu Moldaviju i oblast Vrancea. Sorta nosi oko 80 različitih imena, među kojima su Poama Rară, Băbească Neagră i Serexia.
Ime je i samo mala priča. Na moldavskom znači retko crno grožđe, dok je u Rumuniji, kako navodi WineWiki, poznata kao Băbească Neagră, što se prevodi kao „crno bakino grožđe“. Dva imena, dve zemlje, jedna sorta – taman dovoljno za razgovor uz prvu čašu.
Kako zvuči u čaši
Rară Neagră nije teško, mastodontsko crveno vino. Moldova Live opisuje rubin-crvenu boju, srednju do visoku voćnost, lagano telo i umereno visoke tanine i kiselost. U mirisu se smenjuju zrnasta višnja i suva šljiva sa cvetnim notama ljubičice, božura i perunike. Isti izvor napominje da je sorta strukturom i aromom bliska sortama poput Pinot Noira, Gamaya, Zweigelta i Blaufränkischa.
WineWiki dodaje sliku koja je korisna pri izboru: bledo do rubin crveno vino, fini baršunasti tanini, visoka kiselost i arome šipka, crvene ribizle, divlje kupine i tamne čokolade. Na sopstvenoj skali od 1 do 5 taj izvor ocenjuje telo sa 2, tanine sa 3 i kiselost sa 4, uz suv stil. Prevedeno na jezik stola: lagano telo, a živa kiselost znači vino koje prija uz hranu i ne umara.
Šta se dešava u vinogradu
Sorta je rodna: Moldova Live navodi prinos od 8-10 tona po hektaru, a u dobrim godinama i do 15, sa prosečnih 180 g/l šećera. Prema citiranom stručnjaku Gheorgheu Nicolaescuu sa UTM, relativno je otporna na plamenjaču i filokseru, ali osetljiva na mraz, pepelnicu i sivu trulež. WineWiki, međutim, opisuje drugačiju sliku: kasno zrenje sa berbom od sredine septembra do početka oktobra, otpornost na mraz do minus 18°C i retke probleme sa gljivicama. Dva izvora se ne slažu, pa je pošteno reći da otpornost zavisi od lokacije i godine.
Image credit: Wikimedia Commons.
Podaci o površinama takođe se razlikuju. Moldova Live navodi skoro 190 hektara u Moldaviji, najviše u okrugu Cahul, zatim u Ștefan Vodă i Gagauziji. WineWiki, sa podacima za 2019, beleži 102 hektara u Moldaviji i oko 2.590 hektara u Rumuniji. Bez obzira na to koji broj uzmete, jasno je zašto se sorta zove retka, bar na moldavskoj strani.
Priča o Purcariju i povratku sorte
Prema WineWiki, Rară Neagră je u 18. veku pomogla da se izgradi ugled vina iz Purcarija. Purcari blend koji sadrži ovu sortu osvojio je zlato na Svetskoj izložbi u Parizu 1878. godine. Usledio je period zanemarivanja, a zatim ponovno otkrivanje i sadnja tokom moldavskog vinskog preporoda početkom 2000-ih. Danas je sorta jedan od simbola moldavskog vinogradarstva.
Purcari se nalazi u južnom delu Moldavije, blizu reke Dnjestar, i poznat je po mešavinama poput Negru de Purcari i Rosu de Purcari. U našem katalogu možete pronaći opis proizvoda Negru de Purcari Limited 2017. Za sastav konkretne etikete uvek se osloni na opis uz bocu, jer nije svako purcarsko crveno monosortno vino od Rară Neagră.
Kupaža, monosortno vino i rose
Tradicionalno je Rară Neagră igrala ulogu u kupažama, a danas se sve češće flašira samostalno. Među proizvođačima koji rade sa sortom WineWiki navodi Château Purcari, Castel Mimi, Fautor, Carlevana, Apriori, Radacini, Crama Mircești, Domeniile Pripa i Novak. Kao primer kupaže, Fautor „Negre“ (51% Fetească Neagră i 49% Rară Neagră) proglašen je za najbolje crveno vino na svetu na takmičenju Concours Mondial de Bruxelles 2022.
Postoji i svetlija strana sorte. Prema Moldova Live, rosé od Rară Neagră pravi se saignée metodom, odvajanjem 25-30% mošta iz fermentora i dopunom svežim moštom. Čak i kada odleži u hrastu, preporuka je da se takvo vino popije u roku od pet godina od flaširanja.
Uparivanje: šta stavljate na sto
Kiselost i lagano telo čine Rară Neagră dobrim saputnikom hrane. WineWiki preporučuje:
- pečeno jagnje i jela sa začinskom korom,
- grilovanu pačiju grudi,
- meke bele sireve, poput brija i kamambera,
- pastu i rižoto sa pečurkama,
- suvo meso i čarkuteri tablu,
- salatu od cvekle sa kozjim sirom i orasima.
Ako biramo vino za porodičnu večeru ili poklon ljubitelju neobičnih etiketa, ovakva sorta je pogodna jer se dopada i onima koji vole Pinot Noir, a istovremeno nudi nešto što nisu probali.
Gde dalje
Najlepši način da upoznate Rară Neagră jeste da je probate uz hranu i sami procenite da li vam je bliža višnjeva voćnost ili cvetna strana. Svratite u Vinoteku i Bar Svetski Putnik ili pogledajte ponudu na vinotekaibar.rs i pitajte nas za preporuku za vašu priliku. Dostupnost pojedinih etiketa proverite u prodavnici. Alkohol je namenjen punoletnim osobama (18+), pa uživajte odgovorno.